ბოლო პე­რი­ოდ­ში სხვა­დას­ხვა სა­ინ­ფორ­მა­ციო და სო­ცი­ა­ლუ­რი ქსე­ლე­ბის სა­შუ­ა­ლე­ბით არა­ერ­თხელ გავ­რცელ­და ინ­ფორ­მა­ცია ადა­მი­ა­ნე­ბის კრა­ზა­ნე­ბი­სა­გან დაკ­ბე­ნი­სა და მას­თან და­კავ­ში­რე­ბუ­ლი არა­სა­სურ­ვე­ლი შე­დე­გე­ბის შე­სა­ხებ. მო­სახ­ლე­ო­ბის ინ­ფორ­მი­რე­ბის მიზ­ნით, ბი­ო­ლო­გი­ის მეც­ნი­ე­რე­ბა­თა დოქ­ტორ­მა გო­დერ­ძი გო­დერ­ძიშ­ვილ­მა და­ა­ვა­დე­ბა­თა კონ­ტრო­ლის ეროვ­ნულ ცენ­ტრს მი­ა­წო­და მა­სა­ლა "ფრთხი­ლად, კრა­ზა­ნე­ბი", რო­მელ­შიც მი­თი­თე­ბუ­ლია რე­კო­მენ­და­ცი­ე­ბი კრა­ზა­ნე­ბის­გან და მათი დაკ­ბე­ნის­გან თა­ვის და­სა­ცა­ვად:

"და­სავ­ლეთ სა­ქარ­თვე­ლო­ში, უკა­ნას­ნე­ლი ორი წლის მან­ძილ­ზე შე­ი­ნიშ­ნე­ბა კრა­ზა­ნე­ბის ინ­ტენ­სი­უ­რი გამ­რავ­ლე­ბა. კრა­ზა­ნე­ბის­გან დაკ­ბე­ნი­ლი ადა­მი­ა­ნე­ბის და­ღუპ­ვა წარ­სულ­შიც იყო აღ­ნიშ­ნუ­ლი და­სავ­ლეთ სა­ქარ­თვე­ლოს მო­სახ­ლე­ო­ბა­ში. გა­მოკ­ვლე­ვებ­მა ცხად­ყო, რომ კრა­ზა­ნე­ბის რი­ცხოვ­ნო­ბა საგ­რძნობ­ლა­დაა შემ­ცი­რე­ბუ­ლი კოლ­ხე­თის დაბ­ლო­ბის ზღვის­პი­რა რა­ი­ო­ნებ­ში (აბა­შა, სე­ნა­კი, ხობი, ზუგ­დი­დი) სა­მა­გი­ე­როდ, მათი პო­პუ­ლა­ცია ძლი­ე­რაა მო­მა­ტე­ბუ­ლი სა­მეგ­რე­ლოს სხვა ტე­რი­ტო­რი­ებ­სა და იმე­რე­თის მთის­წი­ნებ­ში.

არ­სე­ბუ­ლი ინ­ფორ­მა­ცი­ით, მიმ­დი­ნა­რე წელ­საც და­ფიქ­სირ­და ონა­ვა­რას (გი­გან­ტუ­რი კრა­ზა­ნა) დაკ­ბე­ნის შემ­დგომ ადა­მი­ა­ნე­ბის გარ­დაც­ვა­ლე­ბა. აღ­ნიშ­ნუ­ლი გვა­ფიქ­რე­ბი­ნებს, რომ კოლ­ხე­თის დაბ­ლო­ბის ზღვის­პი­რა რე­გი­ო­ნე­ბი­დან კრა­ზა­ნე­ბის მიგ­რა­ცია მოხ­და მის მო­მიჯ­ნა­ვე წინა მთებ­ში. მდგო­მა­რე­ო­ბას არ­თუ­ლებს ის გა­რე­მო­ე­ბაც, რომ გი­გან­ტუ­რი კრა­ზა­ნის მა­სობ­რი­ვი გამ­რავ­ლე­ბა შე­ი­ნიშ­ნე­ბა დუ­შე­თის რა­ი­ო­ნის სოფ­ლებ­ში, თბი­ლის­შიც, ძვე­ლი იპოდ­რო­მის მიმ­დე­ბა­რე ტე­რი­ტო­რი­ებ­ზე, გი­გან­ტუ­რი კრა­ზა­ნის ინ­ტენ­სი­უ­რი ფრე­ნის მრა­ვა­ლი შემ­თხვე­ვაა და­ფიქ­სი­რე­ბუ­ლი.

ფუტკრის­გან გან­სხვა­ვე­ბით კრა­ზა­ნას შე­უძ­ლია რამ­დენ­ჯერ­მე დაკბი­ნოს ადა­მი­ა­ნი და თვი­თონ უვ­ნე­ბე­ლი დარ­ჩეს. ბუ­დეს კრა­ზა­ნე­ბი აგე­ბენ შე­ნო­ბა-ნა­გე­ბო­ბე­ბის სხვენ­ში, აივ­ნე­ბის კუ­თხე­ებ­ში, ში­ფე­რის ან ფიც­რის/ფა­ნე­რის გა­და­ხურ­ვე­ბის ქვეშ. ტყე­ში ბუ­დე­ებს აკე­თე­ბენ ხექ­ცე­უ­ლებ­სა და ზეხ­მე­ლებ­ში, და­ფუ­ტუ­რო­ე­ბულ კუნ­ძებ­ში, ფუ­ღუ­რო­ებ­ში, მი­წა­ში.

არის მო­საზ­რე­ბა, რომ კოლ­ხე­თის დაბ­ლო­ბის ზღვის­პი­რა რა­ი­ო­ნე­ბი­დან, კრა­ზა­ნე­ბის სხვა ტე­რი­ტო­რი­ებ­ზე მიგ­რა­ცი­ის გამ­შვე­ბი მე­ქა­ნიზ­მი აზი­უ­რი ფა­რო­სა­ნას (Halyomorfa halys) წი­ნა­აღ­მდეგ სა­სოფ­ლო-სა­მე­ურ­ნეო კულ­ტუ­რებ­ში ჩა­ტა­რე­ბუ­ლი ინ­სექ­ტი­ცი­დე­ბის ტო­ტა­ლუ­რი შეს­ხუ­რე­ბა (დე­ზინ­სექ­ცია) იყოს. კერ­ძოდ, კრა­ზა­ნე­ბი და­აფრ­თხო სა­დე­ზინ­დექ­ცი­ოდ გა­მო­ყე­ნე­ბულ­მა პრე­პა­რა­ტებ­მა, რის გა­მოც მათი რი­ცხოვ­ნე­ბა მკვეთ­რად გა­ი­ზარ­და და­სავ­ლეთ სა­ქარ­თვე­ლოს მთის­წი­ნებ­ში, ანუ ნის­ლით და­მუ­შა­ვე­ბუ­ლი ად­გი­ლე­ბი მათ­თვის "სა­ცხოვ­რებ­ლად“ მი­უ­ღე­ბე­ლი გა­ხა­და და მათ და­ი­წყეს გან­სახ­ლე­ბა (მიგ­რა­ცია) სუფ­თა, შე­მას­ხუ­რე­ბე­ლი ტექ­ნი­კი­სათ­ვის ნაკ­ლე­ბად მი­სად­გომ და დე­ზინ­სექ­ცია ჩა­უ­ტა­რე­ბელ ად­გი­ლებ­ში.

სა­ვა­რა­უ­დოდ, კლი­მა­ტის ცვლი­ლე­ბამ ასე­ვე შე­უ­წყო ხელი გი­გან­ტუ­რი კრა­ზა­ნას აღ­მო­სავ­ლეთ სა­ქარ­თვე­ლო­ში გად­მოს­ვლა­სა და თბი­ლის­ში ადაპ­ტი­რე­ბა/გამ­რავ­ლე­ბის პრო­ცესს. რაც ავ­ტო­მა­ტუ­რად ზრდის კრა­ზა­ნე­ბის მიერ მო­სახ­ლე­ო­ბის დაკ­ბე­ნის რისკს.

ჩვე­უ­ლებ­რივ კრა­ზა­ნას, გი­გან­ტუ­რის­გან გან­სხვა­ვე­ბით გარ­და იმი­სა, რომ მცი­რე რა­ო­დე­ნო­ბის შხა­მი აქვს, ასე­ვე აქვს ძალ­ზედ მოკ­ლე ნეს­ტა­რი, რო­მე­ლიც და­ნესტრი­სას ხე­ლე­ბის და­კოჟ­რილ კან­ში ვერ აღ­წევს. გი­გან­ტურ კრა­ზა­ნას ფუტ­კარ­თან შე­და­რე­ბით ხუთ­ჯერ მეტი შხა­მი აქვს, რის გა­მოც მისი და­ნესტვრა ადა­მი­ან­ში სე­რი­ო­ზულ და მტკივ­ნე­ულ და­სი­ე­ბას გა­ნა­პი­რო­ბებს. არის მო­საზ­რე­ბა, რომ ევ­რო­პუ­ლი კრა­ზა­ნას (ონა­ვა­რა) მიერ ადა­მი­ა­ნის ერ­თდრო­უ­ლად სამ­ჯერ და­ნესტრი­სას შე­იძ­ლე­ბა ლე­ტა­ლუ­რი შედეგი დად­გეს.

და­ნესტრილ ადა­მინს, თუ აღე­ნიშ­ნე­ბა ძლი­ე­რი ინ­ტოქ­სი­კა­ცი­ის ნიშ­ნე­ბი (პირ­ში ე.წ. მე­ტა­ლის გემო, გო­ნე­ბის და­კარ­გვა, წნე­ვის მკეთ­რად და­ცე­მა, სუნ­თქვის გაძ­ნე­ლე­ბა, ღე­ბი­ნე­ბა და სხვა) პირ­ველ რიგ­ში, აუ­ცი­ლე­ბე­ლია, თა­ვი­დან აცი­ლე­ბულ იქ­ნას ანა­ფი­ლო­ქ­სი­უ­რი შო­კის გან­ვი­თა­რე­ბა. პა­ცი­ენ­ტის მდგო­მა­რე­ო­ბის გათ­ვა­ლის­წი­ე­ნე­ბით ვე­ნა­ში/კუნთში უნდა გა­კეთ­დეს ად­რე­ნა­ლი­ნი (ან ანა­ლო­გი). დექ­სა­მე­ტა­ზო­ნი რო­მელ­საც ადა­მი­ა­ნე­ბი ხში­რად იყე­ნე­ბენ, ყო­ველ­თვის არაა ეფექ­ტუ­რი.

სუპ­რას­ტი­ნის აბე­ბის მი­ღე­ბა რე­კო­მენ­დე­ბუ­ლია დაკ­ბე­ნის შემ­დგომ მსუ­ბუ­ქად გა­მო­ხა­ტუ­ლი ალერ­გი­უ­ლი მოვ­ლე­ნე­ბი­სას. ამა­თან ერ­თად, ჭრი­ლო­ბა­ში ინ­ფექ­ცი­ის შეჭ­რის პრე­ვენ­ცი­ის­თვის აუ­ცი­ლე­ბე­ლია ნაკ­ბე­ნი ად­გი­ლის ან­ტი­სეპ­ტი­კით და­მუ­შა­ვე­ბა.